Tin báo chí

Quản trị rủi ro khi đầu tư trái phiếu doanh nghiệp

07-09-2021

Được xem là kênh đầu tư khá an toàn nhưng trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) vẫn tiềm ẩn những rủi ro nhất định, các nhà đầu tư (NĐT) cá nhân cần nhận định đúng đắn trước khi quyết định đầu tư. 

Thẩm định kỹ càng tổ chức phát hành

Rủi ro lớn nhất của TPDN là tổ chức phát hành không thanh toán được nợ cho NĐT (thanh toán không đúng hạn hoặc mất khả năng chi trả). Lãi suất TPDN cao gấp 2, gấp 3 lần ngân hàng một phần do tính rủi ro cao hơn, xác suất doanh nghiệp phá sản thường cao hơn ngân hàng do hoạt động của ngân hàng được bảo trợ, kiểm soát chặt chẽ bởi Chính phủ và Ngân hàng Trung ương. NĐT cần xem xét các rủi ro về tín dụng, thanh khoản, lãi suất và rủi ro pháp lý. 

NĐT có thể hạn chế rủi ro khi đầu tư TPDN bằng cách nhận định các sản phẩm trái phiếu uy tín trên thị trường. 

Nếu tổ chức phát hành trái phiếu mất khả năng thanh toán gốc và lãi, trái chủ có thể gánh chịu rủi ro mất trắng khoản đầu tư. Do vậy, NĐT nên lựa chọn các doanh nghiệp uy tín trên thị trường, minh bạch thông tin, tình hình phát triển kinh doanh tốt, dòng tiền ổn định. Thông thường, TPDN có kỳ hạn tương đối dài, trung bình 3,8 năm. Với những NĐT yêu cầu tính linh hoạt cao, rủi ro không bán lại được là rào cản lớn khi cân nhắc đầu tư. Vì vậy, NĐT cần xem xét có khả năng đáo hạn sớm hay không, tính pháp lý và chi phí cho việc rút tiền trước hạn là gì, tổ chức phát hành/phân phối có chính sách gì để hỗ trợ NĐT thu hồi vốn không.

NĐT xem xét rủi ro lãi suất khi đầu tư, đặc biệt với những gói trái phiếu có lãi suất thả nổi, điều chỉnh theo biến động thị trường. Tuy nhiên, với trái phiếu có lãi suất cố định, NĐT có thể an tâm về lợi tức định kỳ nhận được. Ngoài ra, pháp lý của trái phiếu phát hành cũng là vấn đề NĐT nên quan tâm. Lựa chọn đơn vị tư vấn uy tín, chọn mua trái phiếu được phát hành đúng luật để đảm bảo quyền lợi NĐT trong mọi trường hợp. 

Cân nhắc “khẩu vị” rủi ro

Theo ông Đỗ Ngọc Quỳnh, Tổng Thư ký Hiệp hội Thị trường Trái phiếu Việt Nam, NĐT phải hiểu về tình hình tài chính cá nhân để tránh trường hợp “bỏ tất cả trứng vào một giỏ”. Bởi lẽ, không một kênh đầu tư nào chỉ có lợi nhuận mà không có rủi ro.  

Trái phiếu chính phủ thường có mức lãi suất thấp đi kèm độ rủi ro thấp nhất vì Chính phủ có khả năng thu thuế hoặc phát hành tiền để trả nợ. Ngược lại, TPDN có lợi nhuận cao hơn nhưng có rủi ro về phá sản, không đủ năng lực thanh toán lợi tức cho trái chủ. Đơn cử như các doanh nghiệp bất động sản thường cho lãi suất cao vượt trội hơn mức trung bình, khoảng 8.5 - 12.5%/năm nhưng trái chủ phải chấp nhận rủi ro cao hơn các ngành khác. 

Đặc biệt trong thời kỳ kinh tế ảnh hưởng nặng nề bởi đại dịch Covid-19, trái phiếu được đánh giá là kênh đầu tư khá an toàn và mang lại lợi tức định kỳ, thanh khoản cao, phù hợp với nhu cầu linh hoạt dòng vốn của đại đa số NĐT. Tuy nhiên, đi kèm với cơ hội đó là những nguy cơ phá sản doanh nghiệp. Theo khảo sát, 40% đơn vị tạm ngừng kinh doanh vì Covid-19 cho hay chỉ đủ tiền duy trì hoạt động dưới 1 tháng, nhiều doanh nghiệp đóng cửa tạm thời do đứt gãy chuỗi cung ứng. Nếu NĐT lựa chọn TPDN của các doanh nghiệp có tình hình tài chính không ổn định, tăng trưởng âm thì không tránh khỏi rủi ro mất trắng. 

Giảm thiểu rủi ro trái phiếu bằng cách tìm hiểu kỹ thông tin và đa dạng hóa danh mục đầu tư. 

Chính vì vậy, NĐT cần nhận định kỹ càng về khẩu vị rủi ro của bản thân để chọn lựa trái phiếu phù hợp. Bên cạnh đó, hầu hết các NĐT chuyên nghiệp sẽ giảm thiểu rủi ro bằng cách đa dạng hóa danh mục đầu tư trái phiếu, mua trái phiếu của nhiều tổ chức phát hành khác nhau với các mức lãi suất từ thấp tới cao. Ngoài ra, NĐT có kinh nghiệm sẽ chọn lựa những trái phiếu có tài sản đảm bảo hoặc có bên thứ ba bảo lãnh thanh toán; được ngân hàng hoặc công ty chứng khoán thẩm định kỹ càng về mức độ rủi ro; tính thanh khoản ổn định, được tổ chức phát hành/đại lý phân phối cam kết mua lại khi bán lại trước hạn. 

“Trong giai đoạn nền kinh tế bị tê liệt vì dịch bệnh, đây không phải lúc nhà đầu tư cá nhân bùng nổ và kiếm lợi nhuận bằng mọi giá, mà là thời điểm của sự chọn lọc và cẩn trọng”, TS. Nguyễn Trí Hiếu khuyến nghị.